Kent Konseyi Nedir

Kent konseyi kavramı ilk defa, 03.07.2005 tarihinde TBMM\’de kabul edilen ve 13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu ile mevzuatımıza girmiş olan bir kavramdır.

Kent konseyi ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığı tarafından 2006 yılında bir de yönetmelik çıkartılmıştır.

8 Ekim 2006 tarih ve 26313 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Kent Konseyi Yönetmeliği 6 Haziran 2009 Tarih ve 27250 Sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan değişikliklerle revizyondan geçirilerek daha sivil bir yapıya kavuşturulmuştur.

Kent konseyi; “kentteki paydaşları bir araya getirerek, tüm kenti kucaklayan bir “ortak akıl” güç ve zenginliği ile ortak aklın süzgecinden geçen kararları, uygulamaya geçirilmesi isteği ile tavsiye nitelikli olarak belediyelere sunar.”

Bu bağlamda kent konseyi, kent yaşamında;

a-Kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi,
b-Kentin hak ve hukukunun korunması,
c-Sürdürülebilir kalkınma,
ç-Çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma,
d-Saydamlık, hesap sorma ve hesap verme,
e-Katılım ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmeye çalışır.

Kent konseyinin görevleri, yönetmelikte şöyle sıralanmıştır:

a) Yerel düzeyde demokratik katılımın yaygınlaştırılmasını, hemşehrilik hukuku ve ortak yaşam bilincinin geliştirilmesini, çok ortaklı ve çok aktörlü yönetişim anlayışının benimsenmesini sağlamak,
b) Sürdürülebilir gelişmenin sağlanması ve bu konuda ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik planların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
c) Kente ilişkin temel stratejiler ve faaliyet planlarının belirlenmesinde, uygulama ve izleme süreçlerinde tüm kenti kapsayan ortak bir aklın oluşturmasına katkıda bulunmak,
ç) Yerellik ilkesi çerçevesinde katılımcılığı, demokrasiyi ve uzlaşma kültürünü geliştirmek,
d) Kentin kimliğine ilişkin tarihi, kültürel, doğal ve benzeri değerlere sahip çıkmak ve geliştirmek,
e) Kent kaynaklarının etkili, verimli ve adil kullanımına katkıda bulunmak,
f) Sürdürülebilir kalkınma anlayışına dayalı kentin yaşam kalitesini geliştiren, çevreye duyarlı ve yoksulluğu giderici programları desteklemek,
g) Sivil toplumun gelişmesine ve kurumsallaşmasına katkıda bulunmak,
ğ) Çocukların, gençlerin, kadınların ve engellilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklerini arttırmak ve yerel karar alma mekanizmalarında aktif rol almalarını sağlamak,
h) Kent yönetiminde saydamlık, katılım, hesap verebilirlik, öngörülebilirlik ilkelerinin uygulanmasına katkıda bulunmak,
ı) Kent konseyinde oluşturulan görüşlerin değerlendirilmek üzere ilgili belediyeye gönderilmesini sağlamaktır.

Kent konseyinin çalışma ilkeleri de yönetmelikte geniş olarak izah edilmiştir. Bu ilkeler şunlardır:

a) YG21 süreci kapsamında, kentine sahip çıkma, aktif katılım ve çözümde ortaklık ilkelerinin bütünlüğünde, kentlerin yaşanabilir bir geleceğe taşınmasına katkıda bulunmak,
b) Türkiye Cumhuriyeti Devleti\’nin imzaladığı ve onayladığı Birleşmiş Milletler Zirveleri ile diğer uluslar arası sözleşmelerde kent ve kent yaşamına yönelik temel ilkeleri hayata geçirmek,
c) Kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini ön planda tutmak,
ç) Kent konseyi, uluslararası gelişmeleri ve ülke koşullarını gözeterek, tarafsız bir yaklaşımla görüş ve önerilerini oluşturmak,
d) Katılımcılığı ve ortak akla dayanan uzlaşmayı esas almak,
e) Değişimi ve yenilikleri önceden fark ederek sonuç odaklı çalışma kültürünü benimsemektir.

Kent Konseyleri, Kent Konseyi Yönetmeliğine göre oluşur.

Kent konseyleri, bir mahalli idareler genel seçiminden diğer bir mahalli idareler genel seçimine kadar olan beş yıllık süre için görev yapar.

Kent konseyleri, mahalli idareler seçim sonuçlarının açıklanmasından sonra ilgili belediye başkanının çağrısı ile toplanır. İlk toplantıda kent konseyi başkanı ve yürütme kurulu üyeleri seçilir. Bu seçimden sonra kent konseyi, belediye ile herhangi bir ilgisi olmadan kendi çalışmalarını müstakilen yürütür.

Kent konseyi, Kent Konseyi Yönetmeliğinin 8. maddesinde sayılan üyelerden oluşur. Bu üyeler şunlardır:

a) Mahallin en büyük mülki idare amiri veya temsilcisi,
b) Belediye başkanı veya temsilcisi,
c) Sayısı 10\’u geçmemek üzere illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri,
ç) Mahalle sayısı yirmiye kadar olan belediyelerde bütün mahalle muhtarları, diğer belediyelerde belediye başkanının çağrısı üzerine toplanan mahalle muhtarlarının toplam muhtar sayısının yüzde 30’unu geçmemek ve 20\’den az olmamak üzere kendi aralarından seçecekleri temsilcileri,
d) Beldede teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri,
e) Üniversitelerden ikiden fazla olmamak üzere en az bir temsilci, üniversite sayısının birden fazla olması durumunda her üniversiteden birer temsilci,
f) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri,
g) Kent konseyince kurulan meclis ve çalışma gruplarının birer temsilcisi.

Kent Konseyi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kent konseyi çalışmaları tamamen gönüllü olup; başkan, yürütme kurulu üyeleri, genel sekreter veya diğer üyeler kent konseyindeki çalışmalardan dolayı herhangi bir maaş ve ücret almazlar.

Kent konseyince hazırlanan çalışmalar, belediye meclisince görüşülmek üzere ilgili belediyeye gönderilir. Mevzuat gereği, bu çalışmalar belediye meclislerinde görüşülmek zorundadır.

Kent konseylerinin çalıma mekânlarını ilgili belediyeler temin eder.  Bu mekânlar mümkün oldukça belediye binalarının dışında temin edilir. 

İsteyen vatandaşlar, kent konseyinin çalışma meclislerinde ve çalışma guruplarında görev alabilecekleri gibi, kent konseylerinin görevleriyle ilgili ve ilintili her konuyu kent konseyine taşıyabileceklerdir. 

Kent konseylerinin herhangi bir yaptırım yetkileri yoktur. Çalışmaları tamamen “ortak akıl” oluşturma ve “uzlaşma” sağlamaya yönelik olarak tavsiye niteliklidir.

Kent konseyleri; başta belediyeler olmak üzere, diğer kurum ve kuruluşların mevzuatla belirlenmiş görev ve yetki alanlarına giren iş ve işlemlerle ilgilenmezler. Bu iş ve işlemler, mevzuatta belirtilen prosedür gereği ilgili kurumlarca doğrudan yürütülür. Kent konseylerinin; belediye veya diğer kurumların iş ve işlemlerinin yürütülmesinde, denetleme, müdahale etme veya onların iş ve işlemlerini bizzat yapma gibi herhangi bir görev, denetleme veya yaptırım gibi herhangi bir yetki ve sorumluluğu yoktur.

Bu bağlamda; kent konseyleri, yukarıda da ifade edildiği gibi; “Kentteki paydaşları bir araya getirerek, tüm kenti kucaklayan bir “ortak akıl” güç ve zenginliği ile ortak aklın süzgecinden geçen kararları, uygulamaya geçirilmesi isteği ile tavsiye nitelikli olarak belediyelere sumak için kurulmuş oluşumdur.”

Mevzuat gereği, her kent konseyi bulunduğu belediye sınırları içinde görev yapar. Örneğin Adıyaman Kent Konseyi, sadece Adıyaman Belediyesi sınırları içinde, Adıyaman kenti ile ilgili çalışmaları yapabilir. Diğer ilçeler, beldeler ve Adıyaman il geneliyle ilgili bir çalışma, yetki ve sorumluluğu yoktur.

Kent konseyleri yasal bir oluşumdur. Bir kurum veya dernek değildir